ลูกค้าที่มีเว็บเก่าอยู่แล้วมักถามคำถามเดียวกัน คือถ้าทำใหม่ ต้องปิดเว็บเดิมกี่วัน คำตอบคือไม่ต้องปิดเลย ถ้าวางลำดับให้ถูก ความยากของงานย้ายเว็บไม่ได้อยู่ที่การทำหน้าใหม่ แต่อยู่ที่การไม่ทำของที่ใช้งานอยู่ให้พัง
ทำไมรื้อทีเดียวถึงมีปัญหา
การเปลี่ยนทั้งเว็บในคืนเดียวแปลว่าทุกอย่างเปลี่ยนพร้อมกัน ทั้งที่อยู่ของหน้า โครงเนื้อหา ระบบหลังบ้าน และเซิร์ฟเวอร์ พอมีอะไรผิดขึ้นมาในเช้าวันรุ่งขึ้น จะไม่มีทางรู้เลยว่าผิดเพราะอันไหน และการถอยกลับก็ต้องถอยทั้งก้อน
ที่เจ็บกว่านั้นคืออันดับในผลค้นหา เว็บเก่าที่อยู่มาหลายปีมักมีหน้าที่คนค้นเจออยู่แล้วโดยเจ้าของไม่รู้ตัว ถ้าที่อยู่ของหน้าเปลี่ยนไปโดยไม่ได้บอกทางต่อไว้ สิ่งที่สะสมมาหลายปีหายในสัปดาห์เดียว และการเรียกกลับคืนใช้เวลานานกว่าการทำให้หายมาก
ขั้นที่หนึ่ง ทำบัญชีที่อยู่ของหน้าเดิมให้ครบก่อน
ก่อนแตะอะไรทั้งนั้น ต้องได้รายการที่อยู่หน้าเว็บเดิมทั้งหมดออกมาก่อน เอามาจากสามที่ประกอบกัน คือแผนผังเว็บเดิมถ้ามี รายงานใน Search Console ว่าหน้าไหนถูกเก็บไปแล้วบ้าง และรายงานใน Analytics ว่าหน้าไหนมีคนเข้าจริงในรอบปี
สามที่นี้ให้ผลไม่ตรงกันเสมอ และช่องว่างระหว่างมันคือข้อมูลที่มีค่าที่สุด หน้าที่มีคนเข้าแต่ไม่มีในแผนผัง คือหน้าที่เจ้าของลืมไปแล้วว่ามีอยู่ ซึ่งเป็นกลุ่มที่พังบ่อยที่สุดเวลาย้าย
ขั้นที่สอง เลือกว่าจะย้ายอะไรก่อน
ไม่ต้องย้ายตามลำดับเมนู ให้ย้ายตามน้ำหนักทางธุรกิจ เรียงจากหน้าที่พาไปสู่การติดต่อ ตามด้วยหน้าที่มีคนเข้ามากที่สุด แล้วค่อยตามด้วยที่เหลือ เหตุผลคือถ้าเกิดต้องหยุดกลางทางเพราะงบหมดหรือคนไม่ว่าง ของที่ย้ายไปแล้วจะเป็นของที่คุ้มที่สุดอยู่ดี
- กลุ่มหนึ่ง หน้าที่ทำให้เกิดการติดต่อ เช่น หน้าบริการหลัก หน้าราคา หน้าติดต่อ
- กลุ่มสอง หน้าที่มีคนเข้ามากจากการค้นหา แม้จะไม่ได้ขายอะไรตรง ๆ
- กลุ่มสาม หน้าที่เหลือ ซึ่งบางส่วนอาจไม่ต้องย้ายเลย
ข้อสุดท้ายสำคัญ งานย้ายเว็บเป็นโอกาสเดียวที่จะทิ้งของที่ไม่ได้ใช้ หน้าที่ไม่มีคนเข้าเลยทั้งปีและไม่มีใครลิงก์ถึง ไม่ต้องยกไปให้เป็นภาระในเว็บใหม่
ขั้นที่สาม ให้ของเก่ากับของใหม่อยู่ด้วยกันชั่วคราว
นี่คือหัวใจของการย้ายทีละส่วน ระหว่างทางเว็บจะอยู่ในสภาพที่บางหน้าเป็นของใหม่ บางหน้ายังเป็นของเก่า และคนเข้าเว็บไม่ควรรู้สึกถึงรอยต่อนั้น ทำได้โดยตั้งตัวกลางไว้หน้าสุด แล้วให้มันตัดสินทีละที่อยู่ว่าจะส่งไปเว็บใหม่หรือเว็บเก่า
ข้อดีคือปล่อยของใหม่ได้ทีละชุดโดยไม่ต้องรอให้ครบ ข้อควรระวังคือหน้าตาของสองฝั่งต้องใกล้เคียงกันพอที่คนจะไม่สะดุด อย่างน้อยต้องใช้โลโก้ เมนู และสีเดียวกัน
ขั้นที่สี่ ทำทางต่อจากที่อยู่เดิมทุกอัน
ทุกที่อยู่เดิมที่หายไป ต้องมีทางต่อไปยังหน้าใหม่ที่ใกล้เคียงที่สุด และต้องเป็นทางต่อชนิดถาวร ไม่ใช่ชนิดชั่วคราว ความต่างคือชนิดถาวรบอกเสิร์ชเอนจินให้ย้ายสิ่งที่สะสมไว้ตามไปที่อยู่ใหม่ ส่วนชนิดชั่วคราวบอกว่าเดี๋ยวของเดิมจะกลับมา ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้น
สองข้อที่พลาดกันบ่อย คือส่งทุกอย่างไปกองที่หน้าแรก ซึ่งเท่ากับบอกว่าหน้าเดิมไม่มีของแทนแล้ว และทำทางต่อซ้อนกันหลายทอด ซึ่งทำให้ช้าและมีโอกาสขาดกลางทาง ให้ชี้ตรงจากที่อยู่เดิมไปที่อยู่ปลายทางจริงในทีเดียว
ก่อนวันสลับจริง
- ลดอายุการจำที่อยู่ของโดเมนลงล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งวัน เพื่อให้การสลับมีผลเร็ว และถอยกลับได้เร็วถ้าจำเป็น
- สำรองเว็บเก่าทั้งก้อน ทั้งไฟล์และฐานข้อมูล และทดสอบว่ากู้กลับได้จริง ไม่ใช่แค่มีไฟล์สำรอง
- เตรียมรายการทางต่อทั้งหมดในรูปตาราง แล้วยิงทดสอบทีละบรรทัดว่าไปถึงปลายทางที่ถูก
- อย่าสลับวันศุกร์เย็น เลือกเช้าวันที่มีคนพร้อมดูอย่างน้อยสองวันทำการ
สัปดาห์แรกหลังสลับ ต้องเฝ้าอะไร
ช่วงนี้ไม่ใช่ช่วงพัก เป็นช่วงที่ปัญหาจะโผล่ทีละอย่าง สิ่งที่ควรเปิดดูทุกวันมีไม่กี่อย่าง
- รายงานหน้าที่หาไม่เจอ ทุกบรรทัดในนั้นคือที่อยู่เดิมที่ตกสำรวจ ให้เติมทางต่อเข้าไป
- จำนวนหน้าที่ถูกเก็บเข้าดัชนี ควรค่อย ๆ ขยับเข้าหาของเดิม ไม่ใช่ดิ่งลงแล้วนิ่ง
- จำนวนคนเข้าเทียบกับสัปดาห์เดียวกันของเดือนก่อน ตกบ้างในช่วงแรกเป็นเรื่องปกติ ตกแล้วไม่ขึ้นเลยไม่ปกติ
- ฟอร์มติดต่อ ต้องมีคนกดส่งจริงหนึ่งครั้งหลังสลับ เพื่อยืนยันว่าอีเมลยังวิ่งถึงปลายทาง
ของที่ต้องมีในมือก่อนเริ่ม
- รายการที่อยู่หน้าเว็บเดิมทั้งหมด พร้อมตัวเลขคนเข้าของแต่ละหน้า
- ข้อมูลที่ต้องยกมา เช่น บทความ รูป รายการสินค้า และรูปแบบที่มันถูกเก็บอยู่ตอนนี้
- บัญชีโดเมน บัญชีโฮสต์ และสิทธิ์ใน Search Console ตัวจริง ไม่ใช่ผ่านคนกลาง
- คนฝั่งเจ้าของที่ตัดสินใจได้ว่าหน้าไหนทิ้งได้ เพราะข้อนี้ไม่มีใครตัดสินแทนได้
ถ้าของสี่อย่างนี้ครบ งานย้ายจะกลายเป็นงานที่วางแผนได้และบอกวันเสร็จได้ ถ้าไม่ครบ ไม่ว่าใครทำก็จะกลายเป็นงานที่ยืดออกไปเรื่อย ๆ โดยไม่มีใครผิด
